Bir şehrin ne kadar akıllı olduğunu anlamak için en iyi zamanlardan biri kıştır. Hava erken kararır, yollar kayganlaşır, adımlar yavaşlar. İşte tam o an şehir, herkese eşit davranıp davranmadığını gösterir. Çünkü akıllı şehirler en çok; kadınlar, yaşlılar ve gündelik hayatın görünmeyen kahramanları olan canım teyzeler için anlam kazanır.
Dünyanın birçok kentinde kış aylarında şehir teknolojilerinin dili değişir. Stockholm’de aydınlatmalar sadece estetik için değil, güvenli yürüyüş için yeniden ayarlanır. Tokyo’da toplu taşıma alanlarında yönlendirmeler yaşlı bireylerin hızına göre tasarlanır. Kopenhag’da kamusal alanlar, çocuk arabasıyla ya da bastonla yürüyenler düşünülerek planlanır. Teknoloji burada gösteriş değil, sessiz bir refakatçi gibidir.
Akıllı şehir kavramı çoğu zaman sensörler, ekranlar ve yazılımlar üzerinden anlatılır. Oysa asıl mesele çok daha basittir: Bir teyzenin akşam saatlerinde gönül rahatlığıyla evine dönebilmesi, bir kadının kalabalık bir alanda kendini güvende hissetmesi, yaşlı bir bireyin yönünü kaybetmeden şehirle bağını koparmadan yaşayabilmesi… İşte teknoloji bu noktada gerçek anlamını bulur.
Kışın kalabalıklaşan alışveriş merkezleri, kapalı kamusal alanlar ve toplu taşıma noktaları da bu dönüşümün önemli parçalarıdır. Akıllı yönlendirmeler, yoğunluk analizleri, temassız geçiş sistemleri ve doğru aydınlatma çözümleri; sadece konforu değil, cesareti de artırır. Şehir, kullanıcılarına “buradayım, seni görüyorum” mesajını verir.
Kadınlar ve yaşlılar için akıllı şehir, hızdan çok denge demektir. Teknolojinin hayatı zorlaştırmadan, karmaşıklaştırmadan desteklemesi gerekir. Çünkü herkes aynı hızda yürümez, herkes aynı reflekslere sahip değildir. Akıllı olan şehir, bu farklılıkları ölçen ve ona göre hareket edebilen şehirdir.
Belki de bu yüzden akıllı şehirleri konuşurken hep şunu sormalıyız: Bu sistemler en çok kimin hayatını kolaylaştırıyor? Eğer cevap kadınlar, yaşlılar ve gündelik hayatın sessiz yolcularıysa; işte o zaman doğru yoldayız demektir.
Soğuk havalarda şehirler daha dürüst olur. Eksikler daha görünür, doğru çözümler daha kıymetli hale gelir. Ve teknoloji, tam da bu anlarda; şehri değil, insanı merkeze aldığında anlam kazanır.
